Kusarigama keðjusigð munduð gegn sverðárás...

Þótt nema megi ofanverð atriði á hefðbundinn hátt; þá er þess vert að minnast 'allrahliða' eiginleika 18 atriða þjálfunar og hversu auðséð er að munda til nytsamlegra æfinga og hljóta gott af. Talið er - að fullu - 36 atriði í heild, en þá má minnast hversu mismunandi '9' þættu með ólíkindum nauðsynleg og að hin fyrstu 3 teldu þau allra mikilvægustu (hið fyrsta til alls upphafsatriði). Japanir kalla töluna '8' heilaga, en í Ninjutsu leggst alltaf +1 (þ.e.a.s. 1+8 = 9/18) og má endalaust snúa þessum tölum með kostum 'tölspeki', en það væru þá huglægir eiginleikar 'alhliða' þjálfunar og ætíð til gagns og gamans...

Hvað varðar atriðin sjálf - á sinn hátt - þá eru þau teygjanleg sem hugtök og nokkuð misjöfn til æfinga, en ekkert skyldi látið ósnortið og hið einfaldasta mál; að kalla fram eiginleika hvers atriði í 'vænlegum' sviðsetningum og/eða smávægilegum aðförum, td.:

1. Seishin Teki Kyoyo: Bóklestur og fræðsla á hinnu forvitnilega, hvortsem Bujinkan eða annað er þykir nokkuð tilheyrandi, ásamt einföldum æfingum/beitingum hinna ýmsu skilningarvita, á æfingu og/eða við dagleg athæfi (hér skyldi hugurinn reika og áhuginn vakna...)
2. Kayakujutsu: Tiltölulega 'hættulaus' notkun eldfæra til sjálfsvarnar ásamt auknum skilning á eldvörnum og athöfnum sér til lífsviðurværis/undankomu ef illa ber til...
3. Hensojutsu: Smávægilegar breytingar/beitingar á svipbrigðum ásamt auknum skilning á líkams- og raddbeitingu osfvs...
4. Bajutsu: Ýmiss bardagatækni á hraðferð, hvortsem; á hlaupum, hjólhestum og/eða hjólaskautum (hjólabrettum) eða mismunandi ökutækjum, en einnig skyldi íhuga og nema 'varnir' (undankomuaðferðir) gegn slíku...
5. Chi-Mon: Öflun þekkingar á staðháttum (landa- og náttúrufræði ásamt jarðfræði), grösum og dýrum. Hér má einnig rannsaka borgarlandslög og mismunandi byggingar ásamt staðháttum og dýralífi (mannfólki...?!?)

Allt skyldi íhugað/rannsakað, en það þættu þá helstu kostir alhliða þjálfunar Ninjutsu; að auknir möguleikar til síbreytilegrar aðlögunar séu ætíð fyrir hendi og þá sem afköst allrahliða þekkingar og reynslu. Semsagt: Leikur einn!!! ...en þó er megináhersla lögð á skipulagt nám aðalatriða þjálfunar (samkvæmt Tenchijin/Taijutsu bók Bujinkan og Densho upplýsingum hinna 9 Ryu Ha stíla) og eru þau framfærð 'reglubundið' á æfingum, hvort sem í formi (Kata) eða td. 'Randori' (Kumite/Kumiuchi) glímu-aðferðum. Eftirfarandi atriði teljast til meginþátta námsefnis Bujinkan (Kihon Kata eða Waza) og þeirra aðferða er skyldi helst nema til gráðunar og framfara:

Svo að þessum kafla sé - að einhverju leyti - lokið; þá er ekki verra að hnýta í endann með útskýringum á hinum helstu hugtökum er finna má innan Bujinkan, en þau þykja til margs mikilvæg og tilsett huglægum vexti iðkanda Budo. Þó er þess vert að minnast hversu 'persónuleg' þessi hugtök reynast hverjum sem einum og skyldu forvitnir 'ætíð' leita frekar sér til upplýsingar og visku...:

1. Kamae (Bardagastaða eða 'viðmót'): Bardagastöður Bujinkan eru margvíslegar og skipta tugum á tugi ofan, en skilningur og notagildi felst í tilheyrandi áköllun stöðunnar; hvort sem í 'formi' til æfinga eða 'viðmóti' til bardaga. Eru flestar stöður iðkaðar með hugtök 'Hidari' (vinstri hlið framávið) og 'Migi' (hægri hlið framávið) í huga, en svo má einnig flækja frekar með hugtökum 'Ura/Omote' (sjá neðar) og stöðubeitingum hækkunar sem lækkunar (Jodan = Há staða - Chudan = Miðlungs staða - Gedan = Lág staða). Hin helsta - mikilvægasta - staða Bujinkan væri 'Shizen No Kamae' eða 'Hin Náttúrulega Staða' sem finnst utan allra fyrrnefndra hugtaka þar sem eiginleikar stöðunnar fyrirbyggja allar hugsanir, áætlanir og/eða fyrirsjáanlegar beitingar líkamans (Munen Muso = Enginn hugur, engin hugsun!!!).
2. Henka (tilbreyting): 'Henkur' eru mikilvægar til æfinga þar sem flestallar - mögulegar - tilbreytingar skyldu íhugaðar að einhverju leyti ('Banpen Fugio'), en þó ætti að varast að víkja of langt af leið og gleyma stund sem stað í frjálslegu - óháðu - formi án 'nauðsynlegra' leiðbeininga Densho...
3. Kurai Dori (umhverfis- og aðstæðunám): Iðkandi skyldi næmur umhverfi sínu og þeim breytingum sem þar gerast, en fjarlægðir og víddir skyldu numdar - helst - ómeðvitað til aukinna viðbragða gegn hinu ófyrirsjáanlega...
4. Kata vs. Randori (form gegn formleysi): Lifandi form eru æfð til bættra eiginleika sem aðferða, en form skyldu ekki æfð í hugsunarleysi - án dýpri skilnings - til fullkomnunar á settum stöðlum og tilbúnum æfingum. Mikilvægt er að íhuga aðstæður (Kurai Dori) og stanslausa möguleika á óbrigðulum breytingum andstæðings; hvort sem í jafnvægi, hreyfigetu, viðbrögðum og/eða öðrum möguleikum til gagnárása. Flestöll Bujinkan form eru æfð samkvæmt grunntækni (Kihon Kata) og/eða aðferðum hinna níu stíla (Ryu Ha) í fullri samvinnu aðila (sjá 'Uke vs Tori' að neðanverðu) og til þess gerð að nema megi auknar aðferðir forbera bardagalistarinnar sérhverjum til framvindu sem framfara. Tilsett þróun hins fyrrnefnda má hinsvegar prófa látlaust í mismunandi glímusetningum (Randori 'sparring' aðferðum) sem vinna að frekari bardagahæfni hvers einstaklings í bága við hefðbundin form. Slíkar æfingar gerast mismunandi á tímum og byggja á fyrirkomulagi 'ringulreiðar' (kaos); þar sem allt getur gerst og engin 'ein' aðferð virkar umfram aðra...
5. Kumite/kumiuchi (tvíeyki/tvístaða): Segja má að - undanskilið námsformi 'Sanshin No Kata' - þá sé nær eingöngu unnið að hefðbundnum formum (Kata) Bujinkan í tvíauknu samspili iðkenda, en svo skyldi einnig íhuga - undanskilið settum stöðlum - með fjarlægðir og umhverfi (Kurai Dori) í huga þá er búist er til árása og varna. Aðrar aðferðir til bardagasetninga eru einnig æskilegar - þá er viðeigandi - en þar ber einna helst á 'Kumiuchi' tvístöðu formi; þá er andstæðingar hefja samspil sitt með traustum tökum til návígis án frekari íhugunar utan komandi aðgerða...
6. Uke vs Tori (þolandi gegn geranda): Hvort sem unnið er í tvíeyki, þrenningu eða hóp; þá má ætíð íhuga leik og tilburði Bujinkan útfrá hugtökum Uke og Tori, en sá fyrrnefndi væri - við fyrstu sín - viðtakandi aðferða hvers forms eða bragðs og sá síðari við stjórnvölinn. Þó skyldi ekki festa þessi hlutverk innan ramma 'frammistöðu gegn látbragði' þar sem oft gerist svo að Uke æfir frekar en Tori (td. viðnám og síbreytileg viðbrögð), en frammistaða hins síðarnefnda er - oftar en ekki - undir meðfærni Uke komið. Með því mætti segja að Uke skyldi þjóna hlutverki Tori, en - samt sem áður - breyta stanslaust til og veita Tori aukna vitneskju með hegðun sinni frekar en að gera hugunarlaust samkvæmt áætlun. Hlutverk Uke og Tori byggjast - þarafleiðandi - á samvinnu til bóta hvorutveggja...
7. Ukemi (viðnám): Hvort sem gegn jörðu, trjábol, vegg eða andstæðing; þá er mikilvægt að mynda óbifandi tilfinningasemi í öllum svæðum líkamans, hvort sem útlimum, höfði og/eða búk. Væri meðfærileg og mjúk snerting hin hentuga aðferð gegn flestöllu frekar en kraftmikil og harkaleg mótspyrna ásamt 'dínamískum' tilþrifum er oftast nær valda fyrirsjáanlegri spennu og takmarkaðri forsjálni...
8. Omote/Ura (ytri/innri): Hin andstæðu hugtök ytri og innri leiða gera vart við sig í flestöllum liðum Ninjutsu, stórum sem smáum og allt frá árásartækni ásamt úlnliðslásum yfir í stöðubeitingar og fótaburð. Einnig má nýta hugtökin til frekari úrlausna leyndardómsfulls boðskapar Densho handrita og Kuden leiðsagna, en þá mætti aðskilja hið 'augljósa' (Omote) frá hinu 'leynda' (Ura) og hljóta uppljóstrun duldra aðferða...
9. Moguri (steypifall): Mikilvæg tegund aðferða er finna má innan Ryu Ha Kata, en hér skyldi nema eiginleika sökkvandi dýfu sem inniheldur lauslega kosti falls við hina fyrstu sýn og krefst óhikandi hugarástands (''Sá sem er þegar fallinn hefur engu að tapa...!'')
10. Sabaki (fótaburður): Fótaburður ninjunnar (Shinobi Aruki Gata) er jafn margvíslegur og hann er mikilvægur, en Soke, Dr. Masaaki Hatsumi, hefur vitnað í ýmiss Densho handrit og dregið fram minnst 10 aðferðir göngulags, með mismunandi tilburðum tilheyrandi hverri aðferð. Að öllu leyti skyldi íhuga fótmál við hverslags aðstæður (form gegn raunveruleika) og gæta þess að ætíð séu möguleikar áframhaldandi skrefa, en stöðnun hér er vísir að dauða...
11. Nagare (flæði): Hvort sem við æfingar 'Kata' (forms) eða raunhæfu formleysi ('Randori') ætti að huga stanslaust að réttilegu flæði og rósömu áframhaldi tilburða, en ekki sífellt festast í stöðvandi hugleiðingum og hiki. Skyldi flæðið valda jafnvígum hreyfimöguleikum líkamans, í öllum limum og útfærslum til óheftra aðferða hvort sem tækniformi er fylgt eður ei. Þróun Nagare skyldi að jöfnu valda samfelldum viðbragðshreyfingum gegn öllum atvikum/árásum og ávinnast í samræmi alhliða 'Taihenjutsu' til sjálfkrafa afreka án meðvitundar (hugleysi 'Munen Muso'). Í stuttu máli: Gerið allt sem hægast, með jöfnum hraða og án stöðnunar - óstjórnlegra hraðabreytinga - en þá framfærist það er gerist óframkvæmilega mögulegt...
12. Banpen Fugyo (10.000 breytingar, engin undrun): Haft eftir forföður Masamitsu Toda í áttunda lið, Hr. Tozawa Hakuunsai sem var hinn fyrsti stórmeistari Gyokko Ryu á 12 öld. Kvað sá - sannlega - að ekkert skyldi valda undrun og að þjálfun ætti að aðlaga meðfærni í skugga hins skjótlega dauða er sjaldan gerir vart við sig...
13. Zanshin (hinn líðandi andi): Talið er að vígfær maður skyldi forðast allar hugleiðingar að verknaði loknum ellegar muni afleiðingar (andi?!?) illvirkis leita á hann og valda hinu versta ónæði. Hr. Takamatsu (33 stórmeistari Togakure Ryu) vék einnig að þessu á eigin vísu, en hann leið einnig fyrir mannvíg og þraukaði tíu ára útlegð sér til syndaraflausnar...
14. Fudoshin (hið óbifanlega hjarta): Að nálgast hiklaust myrkvuð skil 'innri styrks og tímabærra aðgerða' væri hinn helsta kúnst Bujinkan þjálfunar og eitt af takmörkum þess er nema má í Mutodori Kata (sverðsnám opinnar handar), en hér bæri að láta eigi bifast fyrr en öllu er nær lokið og þá; á hinni síðustu stundu...
15. Nintai (hinn þolræni líkami): Hinn óhefti líkami ninjunnar skyldi til alls vís, frjáls til allra hreyfinga og möguleika, en þá - allra helst - ósigranlegur vegna eiginleika 'þolrauna.' Til skilnings; ætti að íhuga samfærslu Taihenjutsu, Fudoshin og Sutemi, en þar - ásamt öðru - leynist vegurinn til lífsins gegnum hlið uppgjafar og dauða...
    
16. Shoden, Chuden og Okuden (lág-, mið- og há-stig): Hin mismunandi stig lærdómsmöguleika Ryu Ha eru ætíð góð til hliðsjónar, en svo skyldi ekki ætla; að byrjandi geti ekki fylgt hinum hæstu stigum aðferða, heldur skyldi nema skilning á hversu mismunandi áherslu/lærdóm byrjendur og reyndir geta dregið að hverju sinni. Það sem þú skilur í dag gæti valdið hugarangri á morgun...
17. Kukan (tómið): Eitt hið mikilvægasta atriði Bujinkan og Ninjutsu, en það væru drögin að engum skilning og hversu myndun tómsins í hvívetna leiðir til sigurs...
18. Sakki (drápshugur): Að nema illvænlegar hugsanir og hversu beita má til villu (sjá 'Kyojitsu Tenkan Ho' að neðan...) er hæsta-stigs atriði innan Bujinkan og notað til sverðskírnar Godan gráðu (5 Dan), en þeir sem ljúka því prófi hljóta öll nauðsynleg réttindi Bujinkan og gerast þá - ívið - reynslunni ríkari...
19. Sutemi (sjálfsfórnarkast): Hr. Takamatsu skrifaði: ''Snákurinn heltekur líkama minn svo ég fæ engu ráðið til hreyfinga. Þá kasta ég líkama mínum... Fljótið, sá staður þar sem ég flýt.'' Hér má draga skilning Sutemi og hversu mikilvægir 'sjálfseyðingar-eiginleikar' Taijutsu eru til sigurs...
20. Atemi (gagnárás): Augnbliksárásir og notkun Atemi eru vel síns virði þar sem þær hjálpa til við jafnvægistöku og hreyfigetuleysi andstæðings, en fátt skyldi látið ónumið og vel slegnar aðfarir til margs nytsamlegar ef fótaburður og jafnvægi er stæðilegt...
21. Kiai (raddbeiting): Mismunandi aðferðir raddbeitingar eru áhugaverða sem nytsamlegar og - oftar en ekki - skaðræðis vopn ef munduð réttilega, en svo skyldi vandlega numið ásamt þeim tilgangi er öskur og hvísl geta þjónað...
22. Kyusho (viðkvæmnispunktar): Viðkvæmir taugapunktar og önnur 'sársaukafull' svæði líkamans eru numin í þaula innan Bujinkan og sífellt æfð til bardagaaðferða undankomu, en þó skyldi forðast að ofgera notkun þeirra þar sem ofaukin áhersla veldur - líklegast - minni áhrifum þegar á hólminn er komið...
23. Ken Tai Ichi Jo (vopn og líkami eru eitt): Þetta hugtak beinist heldur lengra en hin fleyga setning; ''Vopnið er framlenging líkamans,'' en hér er okkur kennt að haga líkamslistinni þannig að hverslags vopn - er munduð eru - skipti ekki máli og þar með betur 'gleymd' ef ekki 'geymd!'
24. Jihi No Kokoro (hið réttláta hjarta): Vegur réttlætis skyldi hjartans mál ninjunnar og undirstaða allra verknaða...!!!
25. Dakentaijutsu (högg- og sparkfimi): Bardagaaðferðir Taijutsu innihalda notkun allra lima, ef ekki 'alhliða' aðfarir líkama sem vopns, en mikilvægt þykir að ná óhikandi og spennulausum aðferðum; hvort sem til varna (viðnáms) eða árása. Eru höggin látin ganga laust og fremur kraftlaust en með fullri hreyfigetu líkamans og skyldi íhuga eftirfarandi: ''Hvert hnefahögg er grip og hver spark er skref!!!''
26. Jutaijutsu (glímuaðferðir og lásar): Hvort sem standandi, á hreyfingu, liggjandi eða á flugi; þá vinnast margvíslegar - þó nokkuð einfaldar - aðferðir Jutaijutsu fantabragða á samhliða notkun líkama og útlima sem heildar. Er sífellt sótt til slíkra aðferða án sýnilegst styrks og/eða spennu, en áhersla jafnframt lögð á tilbreytni og viðmót til stanslausra breytinga fremur en áráttufullrar áreynslu og þrjósku...
27. Koshijutsu (vöðva- og punktaaðferðir): Líkamslömunar-aðferðir Bujinkan búa mestmegnis að lauslegri (mjúkri) notkun Kyusho-punkta, en svo skyldi gert í samræmi hreyfinga og aðferða; þá öllu fremur en að einblína á óvissulegar atgerðir er 'geta/geta ekki' virkað þar sem margur er misjafn sauðurinn og mennirnir ólíkt skapaðir eftir því...
28. Koppojutsu (beinbrotstækni): Beinar árásaraðferðir Taijutsu byggjast - helst - á tækni líkamsvopna 'Hoken Juroppo' og tileinkandi skaðsemi þeirra, en notkun harðari svæða líkamans (td. olnboga, hnúa, hæla, ennis osfvs...) er veitt til varanlegra líffæra- og beinaskemmda andstæðings...
29. Kyojitsu Tenkan Ho (hugtak sannleikans og fölsunar): Íhuga skyldi tilvist lygarinnar til þjónustu sannleikans, en svo ber við að beita þurfi óheiðvirðum kænsku- og fólskubrögðum sér til framvindu og viðurværis. Mætti íhuga hér - og samkvæmt Dr. Hatsumi - hversu 'Shinobi Aruki' göngulag ninjunnar hefur reynst nytsamlegt til blekkingar samfara hröðum, hljóðlátum skrefum, en svo ber að einkennileg tilbrigði geta valdið villandi hljóðum og öðru slíku er auðveldar - mikilvæga - undankomu...
30. Kanjin Kaname (hjarta guðs, augu guðs): Hegðun, athyglisgáfa, siðferðis- og réttlætiskennd (sjá 'Kyojitsu Tenkan Ho' að ofanverðu) er byggð á alhliða skilningi atburðarrásar og sannleika, en huga bæri að svipuðu mátæki; 'Shinshin Shingan' (augu guðs, hugi guðs) til skilnings á 'hinu mikilvægasta atriði' er undanskilst teygjanlegum hugtökum rétts og rangs, góðs og ills (''sögulok réttlæta sagnþráðinn!'')
31. Bufu Ikkan ('látið stríðsvindinn blása'): Hugsa má hversu straumar Budo vaxa og dvína rétt eins og aðrir vindar, en njóta skyldi og láta aukinn byr stríðslistar blása sér í vængi...
32. Ninpo Ikkan (lögmál Ninjutsu er innblástur okkar): Hin fleyga setning er samtengir öll lög og ákvæði Ninjutsu...
33. Kunoichi (níu + einn; kvenninjur): Kvenfólk virðist gætt þeim kostum (umfram flesta karlmenn) að lítið ber á þrálátri samkeppni og tröllslegum aðförum styrkleika og spennu sem valda ætíð seinleika til skilnings, enda hefur þeim veist +1 á tölu mannsins ('9' eða Ku... 'Kusa' var einnig notað um ninjur hér áður fyrr, en svo má einnig þýða sem 'gras' eða 'strá'). Hvernig sem á er litið - og kostir kvenmannsins íhugaðir til þjónustu upplýsingaöflunar - þá eru heimildir því til sönnunar; að þokkafyllstu og þarafleiðandi 'sigursælustu' Kunoichi ninjur hafi - í raun - verið karlmenn í dulargervi...
34. Shikin Haramitsu Daikomyo ('hver reynsla inniheldur möguleika á þeirri uppljóstrun er við sækjumst eftir...'): Hin ljómu orð er marka upphaf og lok æfinga, en stigið er inn á grá og móðukennd svæði þjálfunar, þrálátar hugsanir og vandkvæði heimsins utanskilin...
35. Onegai Shimasu ('gjörðu svo vel'): Þakklætisorð er framborin skyldu við upphaf æfinga í fylgd ofanverðar setningar, en hér er boðið til fúslegrar samvinnu í anda bróðurkærleika...
36. Domo Arigato Gozaimashita ('þakka kærlega fyrir mig'): Hver nemandi/kennari þakkar fyrir sig með hneygjulegum tilburðum og lófaklappi í lok æfingar...

Þrátt fyrir aðlaðandi speki og dulúplegan tón ofanverðs; þá skyldi ekki ofgera íhugun þessara hugtaka, en öllu heldur hafa þau laus í huga og einblína frekar á það er þykir mikilvægast hér: Góð og gild þjálfun ásamt dugandi og aðlögunarsömu Taijutsu!!!